1998. godina  - dr Ivan Bozovic
1999. godina - prof. dr Nikola Konjevic
2000. godina - dr Miodrag Kulic

Prof. dr Leonardo Golubovic - dobitnik nagrade za 2001. godinu

Prof. dr Leonardo Golubovic je rodjen u Beogradu 1957. godine. Gimnaziju je zavrsio u Novom Sadu; u zavrsnom razredu je osvojio prvo mesto na Saveznom Takmicenju iz Fizike (1975). Diplomirao je na Odseku za Tehnicku Fiziku Elektrotehnickog Fakulteta u Beogradu (ETF) 1980. godine. Tokom studija, nagradjen je Oktobarskom Nagradom Univerziteta u Beogradu za naucni rad studenata (1977). Zavrsio je postdiplomske studije i magistrirao na Katedri za Fiziku Prirodno Matematickog Fakulteta u Beogradu 1983. godine. Na istoj skoli je i doktorirao 1987. godine. Dobitnikova magistarska i doktorska teza su obe u oblasti teorijske fizike kondenzovane materije.

Od 1980. do 1987., dobitnik je radio kao istrazivac u Institutu za Nuklearne Nauke u Vinci.  Nakon doktorata, nastavio je svoju naucnu karijeru u SAD,  kao Post-doctoral Fellow na Odeljenju za Fiziku Univerziteta Pensilvanije (UPenn) u Filadelfiji (1987-89), kao Research Associate i Adjunct Assistant Professor na Odeljenju za Fiziku Univerziteta Kalifornije - Los Andjeles (UCLA)  u Los Andjelesu (1989-91), i kao  Research Associate na Odeljenju za Hemijsko  Inzinjerstvo Kalifornijskog Instituta za Tehnologiju (Caltech) u Pasadeni (1991-92). Od 1992. godine, dobitnik je na Odeljenju za Fiziku Univerziteta Zapadne Virdzinije, prvo kao docent (Assistant Professor), a od 1998. godine kao vanredni profesor  (Associate Professor).  Tokom akademske 1999-2000 godine, dobitnik je bio postavljen kao Visiting Associate Professor and Visiting Scholar na Odeljenju za Fiziku i Primenjenu Fiziku na Harvardskom Univerzitetu u Kembridzu, Masacusets.

Dobitnikova oblast istrazivanja je statisticka fizika kondenzovanog stanja materije sa naglaskom na meku kondenzovanu materiju (membrane, tecni kristali, bio-polimeri kao sto su DNK molekuli), i dinamika granica faza (epitaksijalni rast kristala). Dobitnik je prikazao svoje rezultate u 49  do sada publikovanih radova u vodecim svetskim naucnim casopisima i recenziranim zbornicima radova (od kojih je 14 u vrlo prestiznom casopisu za fiziku Physical Review Letters, a dva su revijalni radovi), i u 51 prezentaciji na  naucnim skupovima.  Ovi radovi su do sada citirani preko 500 puta (ne racunajuci samocitate i citate koautora), mahom od strane renomiranih istrazivaca u ovoj oblast i, po pravilu, u poznatim svetskim casopisima iz fizike. Pored toga, dobitnik nagrade je odrzao 7 predavanja po pozivu na medjunarodnim konferencijama, a imao je i veci broj istupanja po pozivu na seminarima, kolokvijumima i naucnim radionicama. Organizovao je simpozijum “Biomolekuli i supramolekularni materijali” (Atlanta, 1998), jedan od naucnih skupova kojima je obelezena stogodisnjica Americkog fizickog drustva (APS). Takodje, bio je rukovodilac na 4 naucna projekta sponzorisana iz SAD izvora, jednog naucnog projekta sponzorisanog od Nemacke, recenzent za projekte Nacionalne (u SAD) fondacije za nauku (NSF) i Fonda za istrazivanje nafte (PRF), recenzent za 7 medjunarodnih casopisa i rukovodilac dve do sada zavrsene doktorske disertacije.

Za nagradu iz fizike “Marko Jaric” za 2001. godinu predlozeni su naucni rezultati dobitnika nagrade koji pripadaju oblasti dinamike interfaza (6 radova, citiranih oko 100 puta) i statistickoj mehanici fluktuirajucih slucajnih povrsina, membrana, i kompleksnih fluida (desetak radova, citiranih oko 150 puta).

Dobitnik je stekao medjunarodnu naucnu reputaciju po svojim rezultatima koji su  na granicama izmedju raznih oblasti fizike. Tako, u prvoj od gore pomenutih oblasti, dobitnik je sa Prof. Zhen-Gang Wangom (Caltech) dosao do jednog fundamentalnog rezultata za statisticku fiziku uopste a posebno za fiziku meke kondenzovane materije, koja je druga od gore pomenutih oblasti. Taj rezultat se odnosi na uspostavljanje sustinske veze izmedju dinamickog ponasanja Kardar-Parisi-Zhang (KPZ)  modela rasta d-dimenzione interfazne granice s jedne strane,  i  ravnoteznih osobina  (d+1) –dimenzionih smektika tipa A sa druge strane. U ovoj vezi, prostorne konfiguracije dvo-dimenzionog smektika su preslikane na prostorno-vremenske istorije interfaznih granica jedno-dimezionog KPZ modela. Ovo otkrice je proizvelo egzaktan metod za proucavanje ravnoteznih korelacionih funkcija  i anomalne elasticnosti dvo-dimenzionih smektika A. Dobitnikovi rezultati su pokazali da je familijarni linearni Hukov zakon iz klasicne teorije elasticnosti ustvari narusen u dvodimenzionim smekticima: Nasuprot jednostavnom elasticnom ponasanju obicnih cvrstih tela, dvo-dimenzioni smektici reaguju nelinearno vec na slabe spoljasnje sile, sa elasticnom deformacijom koja je izrazena kao nelinearni zakon, t.j.  stepena zavisnost deformacije od slabe spoljasne primenjene sile. Slican medju-disciplinarni karakter imaju i dobitnikova skorija istrazivanja (1997-2001) piramidalnih struktura kristalnih kristala u epitaksijalnom rastu kristala, u kojima je dobitnik objasnio eksperimentalnu fenomenologiju razotkrivajuci veze tih fenomena sa dinamickim fenomenima faznog uredjenja u magnetskim sistemima i metalnim legurama (spinodalna dekompozicija).

U drugoj od gore pomenutih oblast, dobitnik je istrazivao fazne prelaze u sistemima sa tecnim membranama (kao sto su celijske membrane), lamelarne i sundjeraste faze tecnih membrana (kao sto su slucajne mikroemulzije), anomalnu elasticnost cvrstih membrana, i elasticnost i fazne prelaze u mekim amorfnim telima. Dobitnik je, sa Prof. Tomom Lubenskim, teorijski predlozio nov tip stukturnog stakla u kome je simetrija prostorne izotropije spontano narusena,  i u kome se zbog toga javljaju meki fononski modovi slicni ondulacijama u tecnim kristalima. Nakon ove dobitnikove teorije, takvo neobicno amorfno stanje materije je nedavno eksperimentalno otkriveno u sistemima sa nematskim elastomerima, u skorasnjim radovima Kupfera i Finkelmana. Od posebnog znacaja su pobednikova najskorija teorijska istrazivanja (1998-2001) neobicne kvazi-dvodimenzione smekticke faze otkrivene u ekperimentima Saldita, Radlera, Koltovera, i Safinje (1997), u njihovim proucavanjima kompleksa (smesa) DNK molekula sa lipidnim molekulima, od znacaja za moderne metode genske terapije. Dobitnik je, u radu sa svojom suprugom dr Mirjanom Golubovic publikovanom u Physical Review Letters 1998. godine, identifikovao ovu neobicnu fazu kao jedno novo stanje materije i rasvetlio njegova svojstva: To je takozvana Klizajuca Faza slabo kuplovanih dvo-dimenzionih smektika usendvicenih izmedju  lipidnih membrana koje formiraju slojastu trodimenzionu lamelarnu fazu. Bilo bi normalno ocekivati da interakcije izmedju DNK molekula u raznim slojevima stabilizuju u ovim sistemima periodicne kolumnarne faze DNK molekula. Umesto toga, pomenuti eksperimenti iz 1998 su, iznenadjujuce, indicirali da ovaj sistem u stvari nema daleko-domentno periodicno uredjenje.  Dobitnikova pomenuta teorija iz 1998 godine je razresila ovu eksperimentalnu zagonetku, pokazujuci da termalne fluktuacije u ovim sistemima mogu da stabilizuju neobicno stanje materije, Klizajuci Fazu u kojoj razni dvodimenzioni slojevi DNK molekula (dvo-dimenzioni smektici) mogu slobodno da klizaju jedni preko drugih.  Drugim recima, klizajuca faza ima efektivno nulti moduo smicanja. Dobitnik je predvideo celovit fazni dijagram za ove sisteme koji ukljucuje klizajucu fazu, kao i nematsku i kolumnarnu fazu, u slaganju sa kasnijim eksperimentima Artznera, Zantla, Rapa, i Radlera.

Ovi i drugi naucni rezultati Prof. dr Leonarda Golubovica su inspirisali istrazivanja brojnih  poznatih istazivaca sirom sveta (Pokrovsky, Kardar,  Wolf, Villain, Krug, Raedler, Safinya, Lubensky, Emery, Fradkin, Kivelson, ...)  u njihovim kasnijim radovima, kako u teorijskoj tako i u eksperimentalnoj fizici.